Δευτέρα, 16 Μαρτίου 2015

Περί αναπηρίας και ναζισμού

Περί αναπηρίας και ναζισμού, εκδήλωση-συζήτηση από την Κίνηση Χειραφέτησης ατόμων με αναπηρία (θέατρο ΕΜΠΡΟΣ, Παρασκευή 20 Μαρτίου): Στο μέτρο των πραγματικά ελεύθερων ανθρώπων, αυτών που αρνούνται να σιωπούν διότι φοβούνται, αρνούνται να φοβούνται διότι σιωπούν


Ο ψυχίατρος Δρ Χάινριχ Στόλτσε, μέλος του Εθνικού Σοσιαλιστικού Κόμματος κατά τη ναζιστική περίοδο, αποφάσισε ότι ο μικρός Πάουλ Μπρούνε ήταν “ανάξιος για να ζει”. Βασιζόμενος στο γεγονός ότι η μητέρα του Πάουλ ήταν «επιληπτική με ψυχικό νόσημα» ο Στόλτσε έκρινε ότι «λόγω διαπιστωμένης αντικοινωνικής συμπεριφοράς, ο Πάουλ δεν είναι δυνατόν να παραμείνει στο σχολείο ούτε στο ορφανοτροφείο». Κατόπιν αυτής της “κρίσης” ο μικρός μεταφέρθηκε σε στρατόπεδο εξόντωσης. Ένας συνδυασμός τύχης, θάρρους και εξυπνάδας ήταν αυτός που του “επέτρεψε” να επιβιώσει.

Ο Πάουλ Μπρούνε ήταν ένας από τους εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους οι οποίοι είχαν κριθεί από τους Ναζί “ανάξιοι για να ζουν”. Έξι δεκαετίες αργότερα υπήρξε ο ένας και μοναδικός εν ζωή μάρτυρας από τους τότε επιζήσαντες. Η δημόσια μαρτυρία του “σπάει” την σιωπή, διαρρηγνύει το πέπλο του φόβου, με τρόπο που σοκάρει. Διότι κομίζει στον κοινό νου πολλά περισσότερα των συμβατών με τις υποδοχές του. Διότι το στίγμα που υποχρεώθηκε ο Μπρούνε να “κουβαλήσει” δεν εξαφανίστηκε στο ελάχιστο με το τέλος της ναζιστικής περιόδου αλλά “ήταν μαζί του” μια ζωή ολάκερη.

Ο Πάουλ Μπρούνε δεν σταμάτησε ποτέ να πολεμάει για την αποκατάστασή του. Με όπλο του διαρκές μα και μοναδικό το πάθος για το δίκαιο ενάντια “σε όλους και σε όλα” που του υπέβαλαν να σωπάσει. Ενάντια “σε όλους και σε όλα”, ενάντια δηλαδή στον άγριο ολοκληρωτικό φόβο που υποβάλλονται μια ζωή ολάκερη να κουβαλούν οι στιγματισμένοι. Ο φόβος ποτέ δεν έκανε τον Πάουλ Μπρούνε να σωπάσει.

Ο πόλεμος για το δίκαιο “του ανάξιου για να ζει” που ξεδιπλώνεται στις λεπτομέρειές του μέσα από το ντοκιμαντέρ “Ανάξιος για να ζήσει”– του Ρόμπερτ Κριγκ, Γερμανία 2005, διάρκεια 45 λεπτά – είναι το ηχηρότερο δυνατό μήνυμα ενάντια στη σιωπή, η θετικότερη δυνατή συμβολή για την άρνηση του ολοκληρωτικού φόβου. Η προβολή του την Παρασκευή 20/3 στο 3οαντιφασιστικό φεστιβάλ παραστατικών τεχνών (θέατρο ΕΜΠΡΟΣ, απόγευμα στις 4) είναι η καλύτερη δυνατή ένδειξη ότι τα αντιφασιστικά κοινωνικά κινήματα πορεύονται σε δρόμους διαρκούς ωρίμανσης.

Πόσο μάλλον όταν το ντοκιμαντέρ θα λειτουργήσει ως έναυσμα για την ανάπτυξη μιας θεματικής (και την πυροδότηση της σχετικής συζήτησης) που έχει παντελώς απουσιάσει από την συνδεδεμένη με το νεοελληνικό ναζιστικό άγος δημόσια συζήτηση. Υπό τον κωδικό “ο νόμος της σιωπής” θα επιχειρηθεί μια πρώτη βασική ανάλυση του υπόγειου καθεστώτος φόβου και της συνακόλουθης σιωπής στην οποία υποβλήθηκε η ευάλωτη κοινωνική ομάδα των ανθρώπων με αναπηρία, αλλοιώνοντας στρατηγικές διεκδικήσεων και επιλογές δράσης που επί χρόνια πολλά θεωρούνταν κεκτημένες. Με συγκεκριμένα αδιάψευστα παραδείγματα και χαρακτηριστικές ενδεικτικές περιπτώσεις, ώστε η ανάλυση να μην είναι “σκέτη θεωρία” αλλά να έχει και να αποδεικνύει τον χαρακτήρα πρωτοπόρου προσφοράς γνώσης.


Ο φόβος ποτέ δεν έκανε τον “ανάξιο για να ζει” Πάουλ Μπρούνε που αναμετρήθηκε με τα μέτρα των πλέον απάνθρωπων της ανθρώπινης ιστορίας καιρών να πάψει να μιλάει, να πάψει να διεκδικεί το δίκαιο, να πάψει σαν άνθρωπος ελεύθερος να ζει. Ο “ανάξιος για να ζει” αποδείχτηκε ο πλέον άξιος όλων για να ζει ως πραγματικά ελεύθερος άνθρωπος. Για τα μέτρα των ασύγκριτα πιο διαχειρίσιμων νεοελληνικών καιρών, άρνηση φόβου έχει επιδείξει και αποδείξει σε διάρκεια χρόνου και η πρωτοπόρα Κίνηση Χειραφέτησης ατόμων με αναπηρία που έχει αναλάβει την ευθύνη της θεματικής - συζήτησης στο θέατρο ΕΜΠΡΟΣ την ερχόμενη Παρασκευή. Θα καταφέρει, άραγε, να μεταφέρει το μήνυμα, να αποτελέσει το έναυσμα για την άρνηση του φόβου και της σιωπής; Η μαγιά σίγουρα υπάρχει, μένει να αποδειχτεί ότι υπάρχει και η μαγκιά ώστε: Η ανάγκη αναμέτρησης με τον φόβο και τη σιωπή άμεσα να ξεκινήσει να μετράται με το μέτρο των πραγματικά ελεύθερων ανθρώπων που δεν υποτάσσονται, αρνούνται να σιωπούν διότι φοβούνται, αρνούνται να φοβούνται διότι σιωπούν.